أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )
569
قانون ( فارسى )
اسكنجبين ، يا در شراب سيكى ريزند تا كاملا خيس مىشود و آب برمىدارد ، آنگاه با اسكنجبين يا با سيكى بنوشند . نسخهء ديگر : سياهدانه را با عسل بخورند . نسخهء ديگر : بزر شبيت ، بزر تره ، بزر شبدر ، از هريك يك اوقيه ، بزر شنبليله ، بزر يونجه ، در اجزاء متساوى باهم مخلوط كنند و با آب رازيانه بخورند . و اگر با عسل و روغن حيوانى قاطى شوند بهتر است . فصل سوم جلوگيرى از ريزش زياد از حدّ شير اگر شير از پستان زياد از حدّ آمد ، سبب آزار و ورم مىشود و بيماريهايى در پى دارد . گاهى رخ مىدهد كه بدون باردارى شير در پستان جمع آيد و بهويژه در حالتى كه خون حيض بند مىآيد و از آنچه به مقدار كم است نيروى بيرون جهيدن از زهدان را ندارد به پستان درمىآيد و به شير تبديل مىشود . گاهى شير به پستان مردان مىآيد و بهويژه در جوانان تازه بالغ هنگامى كه پستانشان گرد و تا اندازهاى برجسته مىشود . تو قبلا انگيزههاى كم شدن شير پستان را ياد گرفتى ! كه بهطور خلاصه عبارت بودند از : 1 - هرچه زياد خشكىآور است . 2 - هرچه برمكندهء رطوبت است . 3 - هرچه زياد تحليل مىبرد . 4 - هرچه گرمىبخش است . 5 - هرچه بسيار سردىبخش است . 6 - هرچه بسيار رطوبتآور است و رطوبت آبكى به وجود مىآرد ، كه شير بلغمى مزاجان را كاهش مىدهد . 7 - هرچه منى را كاهش دهد ، چنانكه گفتيم شير پستان را هم كاهش مىدهد . داروهاى سرد كاهش دهندهء شير پستان عبارتند از : 1 - بزر كاهو . 2 - عدس . 3 - شورباى عدس و سركه . از پاشيدنيهاى سردىبخش كه سبب كاهش شير مىشوند مىتوان داروهاى زير را به حساب آورد . 1 - افشرهء اسفرزهبن .